Tijdens het jaarlijkse BaSO-ontmoetingsmoment brachten we 100 leerkrachten en directies uit het basis- en secundair onderwijs samen rond één centraal thema: zelfregulerend leren.We gingen samen in gesprek over hoe we deze cruciale vaardigheid sterker en samenhangender kunnen ontwikkelen bij onze leerlingen.
Die focus is geen toeval. Onderzoek toont aan dat zelfregulerend leren een grote impact heeft op leerwinst. Tegelijk blijkt uit ons eigen praktijkonderzoek dat scholen zoeken naar meer structuur en afstemming in hun aanpak. Ook de nieuwe minimumdoelen en het kennisrijk curriculum vragen expliciete aandacht voor deze vaardigheden, in zowel het basis- als het secundair onderwijs.
Van collegiaal overleg naar gedeelde focus
Als voorbereiding op het BaSO-ontmoetingsmoment brachten we leraren tijdens een BaSO-initiatief samen. Tijdens dit inspirerende initiatief gingen 26 teamleden uit 20 scholen van onze scholengroep met elkaar in gesprek. Leerkrachten uit het vijfde en zesde leerjaar basisonderwijs ontmoetten collega’s uit de eerste graad secundair onderwijs. Ze wisselden ervaringen uit en keken over de grenzen van hun onderwijsniveau heen. Zo versterkten ze samen de brug tussen basis- en secundair onderwijs.
We ondersteunden de gesprekken met een gesprekleidraad, gebaseerd op het boek Zelfregulerend leren. Hoe? Zo van Jeltsen Peeters. Die leidraad hielp om gericht en verdiepend in dialoog te gaan.
Maar het bleef niet bij praten alleen. Verschillende leraren nodigden spontaan een collega uit om in hun klas mee te volgen. Zo kregen ze een echte inkijk in elkaars aanpak. Die klasbezoeken zorgden voor open gesprekken, herkenning en nieuwe ideeën.
Na afloop vroegen we de deelnemers naar hun ervaringen. Daaruit blijkt duidelijk dat leraren het ontwikkelen van zelfregulerende vaardigheden bij leerlingen essentieel vinden . Tegelijk merken ze dat niet iedereen zelfregulerend leren op dezelfde manier invult.
Elke school werkt binnen een eigen context. Leerlingen verschillen, teams leggen andere accenten en scholen observeren en bespreken vaardigheden op hun eigen manier. Dat beïnvloedt hoe leraren zelfregulerend leren concreet vormgeven in de klas. Net daarom blijft uitwisseling zo belangrijk. Door met elkaar in gesprek te gaan, scherpen we samen onze taal, visie en praktijk aan. Zo bouwen we stap voor stap aan sterker onderwijs, over de niveaus heen.
Veel initiatieven, nood aan samenhang
Beleidsmedewerker professionalisering en onderwijskwaliteit Eva Vekeman opende de namiddag met een inhoudelijke inleiding. Ze lichtte toe hoe scholen vandaag al op uiteenlopende manieren werken rond executieve functies en zelfregulerend leren. Leerkrachten verwezen onder meer naar huiswerkbeleid, exit tickets, mindmaps, keuzemomenten, zelfevaluatierubrics, Cornell-schema’s, kindcontacten, leer- en studeerateliers, planborden en initiatieven rond ‘leren leren’.
Tegelijk stelde Eva tijdens het BaSO-initiatief vast dat deze acties vaak los van elkaar staan. Een meer structurele en samenhangende aanpak kan scholen helpen om zelfregulerend leren duurzaam te verankeren in hun werking.
Leren van elkaar over de schoolgrenzen heen
Als onderdeel van het BaSO-initiatief gingen Loïs Verswijver, klasleraar in het vijfde leerjaar van basisschool Klim, en Sofie Keymeulen, vervolgschoolcoach en leraar in de eerste graad van HTISA, met elkaar in gesprek en op bezoek bij elkaar in de klas. Tijdens een panelgesprek deelden ze concrete voorbeelden uit hun klaspraktijk en toonden hoe ze elkaars tips en inzichten meteen toepasbaar maakten.
Hun gesprek maakte duidelijk hoe krachtig collegiale visitatie en het delen van praktijkervaringen kunnen zijn. Door over de grenzen van onderwijsniveaus heen te kijken, ontstaat wederzijds begrip en inspiratie om leerlingen beter te begeleiden in hun leerproces.
Praktische verdieping met het Cornell-schema
De namiddag werd afgerond door Michiel Curvers, leraar in de eerste graad en graadcoördinator in het Sint-Lievenscollege Humaniora en medeoprichter van edUP! Academy. Hij gaf een heldere introductie in het werken met het Cornell-schema en toonde hoe deze methodiek leerlingen kan ondersteunen bij plannen, verwerken en reflecteren op hun leerproces.
Samen bouwen aan sterke leerloopbanen
Met dit BaSO-ontmoetingsmoment bevestigen we het belang van samenwerking tussen basis- en secundair onderwijs. Door samen te focussen op zelfregulerend leren en leskwaliteit, versterken we niet alleen onze professionele dialoog, maar vooral ook de leerloopbanen van onze leerlingen. Samen blijven we bouwen aan een vlotte en krachtige overstap naar het secundair onderwijs.
Het BaSO-ontmoetingsmoment in beeld
