Kick-off kennisrijk kleuteronderwijs

Tijdens een gezamenlijke pedagogische studiedag kwamen 270 kleuterleraren en leraren uit het buitengewoon onderwijs van onze scholengroep samen voor een inspirerende kick-off rond het werken met kennisrijke thema’s in de kleuterschool. Met concrete voorbeelden, praktische handvatten en ruimte voor uitwisseling kregen ze een stevige basis om binnen het kleuterteam samen kennisrijke thema’s op te bouwen en uit te werken.

Van nieuwe minimumdoelen naar de klaspraktijk

De nieuwe minimumdoelen brengen heel wat kansen met zich mee voor het kleuteronderwijs. Een kennisrijk curriculum helpt kleuters om stap voor stap hun kennis van de wereld uit te breiden en nieuwe inzichten met elkaar te verbinden. Maar hoe vertaal je die visie, heldere leerplandoelen en ‘leerroutes voor iedereen’ naar de dagelijkse praktijk?

Tijdens de voormiddag nam Stijn De Milde, pedagogisch begeleider kleuteronderwijs bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen, de kleuterleraren en leraren buitengewoon basisonderwijs mee in de uitgangspunten van kennisrijke thema’s binnen de kleuterschool. Het centrale idee? Kennis is de motor van leren: wat kleuters al weten, bepaalt mee wat en hoe snel ze bijleren. Vanuit die overtuiging kregen de leraren inzicht in hoe ze kennisrijke thema’s doelgericht kunnen opbouwen, met aandacht voor voorkennis, achtergrondkennis, woordenschat en samenhang tussen leerinhouden. Daarnaast stond hij stil bij veelvoorkomende misvattingen over kennisrijk werken en toonde hij hoe spel, betrokkenheid en kennisverwerving elkaar kunnen versterken?

Vandaag voelde je echt: we staan hier samen voor. Niet elke school vertrekt op hetzelfde punt, maar iedereen krijgt dezelfde ambitie en taal mee. We willen allemaal hetzelfde: kleuters meer kansen geven door hen rijke kennis mee te geven.

Marleen, directie

Praktisch aan de slag met kennisrijke thema's

Na een uitwisseling over hoe scholen vandaag al met kennisrijke thema’s aan de slag gaan, richtten de aanwezigen een blik op hun klaspraktijk. Hoe bouw je een kennisrijk thema op? Hoeveel doelen neem je daarin op? Hoe lang werk je rond een thema? Ontwikkel je dit best samen met collega’s? Is er nog ruimte voor eigen accenten en actuele gebeurtenissen uit de schoolomgeving? En hoe houd je het observeren van alle doelen haalbaar? Het zijn vragen die bij veel kleuterleraren en leraren buitengewoon onderwijs leven. Ook zij willen met hun leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften graag thematisch aan de slag met het nieuwe leerplan dat bedoeld is voor alle leerlingen.

Met heldere richtlijnen, herkenbare praktijkvoorbeelden en regelmatige uitwisselmomenten gaf Stijn antwoord op deze vragen. De deelnemers gingen met elkaar in gesprek en kregen concrete handvatten om zelf aan de slag te gaan. Ook de opbouw van een kennisrijk thema kwam uitgebreid aan bod, met aandacht voor denk- en onderzoeksvragen, kennismuren, doelgerichte woordenschatontwikkeling en spiraalleren.

Als afsluiter gaf Stijn de deelnemers nog een bijzonder geschenk mee: een volledig uitgewerkt kennisrijk thema. Dit concrete voorbeeld biedt inspiratie voor scholen die nu zelf aan de slag gaan met het uitwerken van kennisrijke thema’s in hun team en maakt de vertaalslag van visie naar praktijk nog tastbaarder.

Eén gezamenlijke start, verschillende vervolgstappen

Deze kick-off vormt voor alle scholen een gezamenlijk vertrekpunt. Sommige scholen gaan daarna, met ondersteuning van hun eigen beleidsteam, zelfstandig verder met kennisrijk werken. 6 scholen binnen ons netwerk kiezen voor extra begeleiding via het traject van Katholiek Onderwijs Vlaanderen: ‘Traject thematisch werken op schoolniveau: een duik in een kennisrijk thema uitwerken in de kleuterklas’.

Zo krijgt elke school de ruimte om vanuit de eigen context verder te bouwen, terwijl we binnen de scholengroep dezelfde richting uitgaan en krachten kunnen bundelen door ervaring en materialen samen te ontwikkelen en te delen. Door dit gezamenlijke startmoment spreken we bovendien allemaal dezelfde taal.

Plant kennis, laat kleuters bloeien

De gezamenlijke studiedag is meer dan een startmoment. Door kennis en praktijkvoorbeelden te delen, elkaar te inspireren en ervaringen uit te wisselen, versterken onze kleuterleraren elkaar. Zo bouwen we stap voor stap aan een gedeelde visie op kennisrijk kleuteronderwijs.

Met deze kick-off zetten we samen een nieuwe stap in de professionalisering van ons kleuteronderwijs. Want sterk kleuteronderwijs begint bij leraren die blijven leren, delen en samen zoeken naar wat werkt voor elke kleuter.


Als symbolische intrede kreeg elke deelnemer een krokusbol, vergezeld van de quote: ‘Plant kennis. Laat kleuters bloeien.’ Die boodschap vat mooi samen waar kennisrijk kleuteronderwijs voor staat. Net zoals een krokusbol vandaag wordt geplant om pas later tot bloei te komen, investeren kleuterleraren elke dag in kennis waarvan de vruchten vaak pas maanden of jaren later zichtbaar worden. Bovendien breiden krokussen zich onder de grond verder uit en worden ze jaar na jaar sterker. Zo groeit ook de kennis die we bij kleuters planten: ze vormt de basis waarop nieuw leren kan voortbouwen en verder kan bloeien.

Opent in een nieuw venster