Samen bouwen aan sterke lessen: Connected vertaalt gedeelde visie naar de praktijk

Wat maakt een les krachtig en hoe kunnen we elkaar ondersteunen om de kwaliteit van ons onderwijs verder te versterken? Tijdens het ontmoetingsmoment van Connected gingen directieleden, beleidsteamleden en stafleden samen op zoek naar antwoorden. Eén ambitie stond centraal: een gedeelde taal ontwikkelen rond leskwaliteit, met aandacht voor concreet observeerbaar leraargedrag. Want hoe beter we kunnen benoemen wat kwaliteitsvol lesgeven zichtbaar maakt, hoe gerichter we met elkaar in dialoog kunnen gaan en van elkaar kunnen leren.

Samen op zoek naar wat kwaliteitsvol onderwijs sterk maakt

Wat maakt onderwijs krachtig? En hoe kunnen we als scholengroep blijven groeien in de kwaliteit van onze lessen? Het voorbije schooljaar ging Connected met die vragen aan de slag. Tijdens verschillende ontmoetingsmomenten verkenden we het belang van zicht op de les, de rol van klasbezoeken in kwaliteitsontwikkeling en de mogelijkheden van data om de kwaliteit van het onderwijs gericht te versterken.

Daarbij bouwden we onder meer verder op de inzichten van Hannah Bijlsma, die tijdens een eerder ontmoetingsmoment haar expertise deelde. Een belangrijke les daaruit is dat kwaliteitsontwikkeling vraagt om een gedeelde taal over leskwaliteit en een open cultuur waarin observeerbaar leraargedrag en intervisie bespreekbaar worden.

Tijdens het ontmoetingsmoment bouwden we verder op die gezamenlijke zoektocht. De focus lag op de vertaalslag van een gedeelde visie op les- en onderwijskwaliteit naar de dagelijkse klaspraktijk.  We mochten dit jaar 84 directieleden en beleidsteamleden verwelkomen. Hun gezamenlijke aanwezigheid is waardevol: zo wordt het gesprek over leskwaliteit niet alleen op directieniveau gevoerd, maar krijgt het ook een bredere ingang binnen de schoolteams. Kwaliteitsontwikkeling wordt zo een gedeelde verantwoordelijkheid.

Van gedeelde visie naar herkenbare onderwijspraktijken

Hoe worden effectieve didactische principes zichtbaar in een les? En hoe kunnen we die inzichten gebruiken om met elkaar in gesprek te gaan over leskwaliteit en professionele groei?

Jan Royackers van Schoolmakers nam de deelnemers mee in een interactieve uiteenzetting rond Iedereen meester in lesgeven. Aan de hand van concrete casussen en praktijkvoorbeelden verkende hij onder meer het belang van didactisch coachen. Verschillende referentiekaders, waaronder Meester in Lesgeven, boden inspiratie om vanuit verschillende perspectieven naar kwaliteitsvol lesgeven te kijken. Niet om één uniforme aanpak vast te leggen, maar om ideeën en inzichten aan te reiken waarmee scholen zelf verder aan de slag kunnen.

Hoe belangrijk het is om daarbij dezelfde taal te spreken, werd op een bijzondere manier duidelijk. Enkele stafleden speelden een les Frans na, die door alle aanwezigen werd geobserveerd. De deelnemers kregen verschillende beoordelingsfiches en gingen vervolgens aan de slag met hun observaties. De uiteenlopende beoordelingen maakten zichtbaar hoe verschillend we naar hetzelfde lesmoment kunnen kijken. Ze onderstreepten het belang van concrete observatiecriteria en een gedeelde taal om met elkaar in gesprek te gaan over wat we zien in de klas.

Vanuit die inzichten gingen de deelnemers zelf aan de slag. Ze vertrokken vanuit de visie op data-geïnformeerd ontwikkelen van les- en onderwijskwaliteit, die het voorbije schooljaar vorm kreeg op basis van praktijkonderzoek in het basis- en secundair onderwijs binnen Connected.

In kleine groepen verkenden directieleden en leden van beleidsteams per onderwijsniveau een specifieke fase van de les. Samen dachten ze na over hoe kwaliteitsvolle onderwijspraktijken zichtbaar worden in het handelen van leraren. Daarbij stond niet één vaste manier van lesgeven centraal, maar de vraag hoe effectieve didactische principes richting kunnen geven aan sterke lessen, met ruimte voor de eigenheid van elke leraar en schoolcontext.

Concrete handvatten voor professionele dialoog

De groepsgesprekken resulteerden in posters die beschrijven hoe effectieve didactische principes herkenbaar kunnen zijn in de klaspraktijk. De deelnemers gingen daarbij zelf actief aan de slag met de aangereikte inzichten en referentiekaders. De posters zijn bedoeld als praktisch hulpmiddel voor reflectie, coaching en professionele dialoog. Ze bieden aanknopingspunten om samen te bespreken wat goed werkt, welke inzichten nieuwe mogelijkheden bieden en hoe leraren hun onderwijspraktijk verder kunnen ontwikkelen.

Zo wordt de gedeelde visie tastbaar, zonder de complexiteit en eigenheid van het lesgeven uit het oog te verliezen. De posters zijn geen doel op zich en leggen geen uniforme aanpak op. Ze vormen een vertrekpunt om ervaringen te delen, vragen te stellen en samen te leren. Verschillende directies willen met de posters ook in hun eigen team aan de slag. Ze beschrijven dan per bouwsteen wat je wil zien bij leraren en bij leerlingen.

We willen wat we uitwerkten in onze poster effectief uitproberen. We kregen zeer concrete tips.

directie secundair onderwijs

Ook tijdens het netwerkmoment kregen de posters een plek. Deelnemers gingen verder in gesprek met collega's uit andere scholen, stafleden en bestuurders. Door verschillende perspectieven samen te brengen, ontstond ruimte voor nieuwe ideeën en herkenbare praktijkvoorbeelden die ook binnen andere schoolcontexten inspirerend kunnen zijn.

Kwaliteitsvol onderwijs vraagt om duidelijke verwachtingen op schoolniveau en vertrouwen in de professionaliteit van leraren.

Wouter Boute, algemeen directeur Connected

Leren van elkaar, over onderwijsniveaus heen

De kracht van het ontmoetingsmoment zat niet alleen in de inhoudelijke verdieping, maar ook in de ontmoeting zelf. Door samen na te denken over leskwaliteit, konden deelnemers voortbouwen op elkaars kennis en ervaring. Wat werkt in de ene school? Welke vragen leven elders? En welke inzichten kunnen helpen om de eigen praktijk verder te versterken?

De aanwezigheid van zowel directieleden als beleidsteamleden helpt om die gesprekken ook binnen de eigen school verder te brengen. Wanneer verschillende betrokkenen samen naar leskwaliteit kijken, groeit de mogelijkheid om een gedeelde taal te ontwikkelen en kwaliteitsontwikkeling als een gezamenlijke opdracht op te nemen.

Die uitwisseling past bij de ambitie van Connected om kwaliteitsontwikkeling niet als een individuele opdracht te zien, maar als een gezamenlijk leerproces. Een gedeelde visie biedt daarbij houvast, terwijl de expertise van leraren en de eigenheid van scholen het vertrekpunt blijven om die visie in de praktijk vorm te geven.

Waardevol dat we over de kern van onderwijs in dialoog kunnen gaan binnen onze scholengemeenschap.

directie basisonderwijs

Ook aandacht voor kwaliteitsontwikkeling in de internaten

Binnen Connected gaat kwaliteitsontwikkeling verder dan het klaslokaal. Ook de internaten kregen tijdens dit ontmoetingsmoment een eigen plaats. Via een focusgesprek wisselden deelnemers inzichten en ervaringen uit over kwaliteitsontwikkeling binnen de internaatwerking.

Zo was er ruimte voor de specifieke uitdagingen en kansen binnen de internaten op het vlak van doelen stellen, kwaliteit evalueren en goede praktijken borgen, met tegelijk een gedeelde ambitie: blijven leren van elkaar en samen bouwen aan sterke onderwijs- en begeleidingspraktijken.

Samen verder groeien in onderwijskwaliteit

Het ontmoetingsmoment maakte duidelijk hoe waardevol het is om kennis, ervaringen en perspectieven samen te brengen. Door met elkaar in gesprek te gaan, ontwikkelen we een gedeelde taal over leskwaliteit, ontdekken we nieuwe mogelijkheden en versterken we wat al goed werkt. Deelnemers nemen die energie mee naar hun school.

Ik heb vooral zin om ermee aan de slag te gaan.

directie basisonderwijs

Vanuit vertrouwen, professionele dialoog en de bereidheid om van elkaar te leren, blijft Connected investeren in sterke onderwijspraktijken. Niet door scholen één aanpak op te leggen, maar door expertise te delen, inzichten uit te wisselen en samen te zoeken naar wat het verschil maakt voor krachtige leerprocessen en de ontwikkeling van leerlingen.

Opent in een nieuw venster