Wat maakt een les krachtig en hoe kunnen we elkaar ondersteunen om de
kwaliteit van ons onderwijs verder te versterken?
Tijdens het ontmoetingsmoment van Connected gingen directieleden, beleidsteamleden
en stafleden samen op zoek naar antwoorden. Eén ambitie stond centraal: een gedeelde
taal ontwikkelen rond leskwaliteit, met aandacht voor concreet observeerbaar
leraargedrag. Want hoe beter we kunnen benoemen wat kwaliteitsvol lesgeven
zichtbaar maakt, hoe gerichter we met elkaar in dialoog kunnen gaan en van
elkaar kunnen leren.
Samen op zoek naar wat
kwaliteitsvol onderwijs sterk maakt
Wat maakt onderwijs krachtig? En hoe kunnen we als scholengroep blijven
groeien in de kwaliteit van onze lessen? Het voorbije schooljaar ging Connected
met die vragen aan de slag. Tijdens verschillende ontmoetingsmomenten verkenden
we het belang van zicht op de les, de rol van klasbezoeken in
kwaliteitsontwikkeling en de mogelijkheden van data om de kwaliteit van het
onderwijs gericht te versterken.
Daarbij bouwden we onder meer verder op de inzichten van Hannah
Bijlsma, die tijdens een eerder ontmoetingsmoment haar expertise deelde. Een
belangrijke les daaruit is dat kwaliteitsontwikkeling vraagt om een gedeelde
taal over leskwaliteit en een open cultuur waarin observeerbaar leraargedrag en
intervisie bespreekbaar worden.
Tijdens het ontmoetingsmoment bouwden we verder op die gezamenlijke
zoektocht. De focus lag op de vertaalslag van een gedeelde visie op les- en
onderwijskwaliteit naar de dagelijkse klaspraktijk. We mochten dit jaar 84
directieleden en beleidsteamleden verwelkomen. Hun gezamenlijke aanwezigheid is
waardevol: zo wordt het gesprek over leskwaliteit niet alleen op directieniveau
gevoerd, maar krijgt het ook een bredere ingang binnen de schoolteams. Kwaliteitsontwikkeling
wordt zo een gedeelde verantwoordelijkheid.
Van gedeelde visie naar
herkenbare onderwijspraktijken
Hoe worden effectieve didactische principes zichtbaar in een les? En hoe kunnen we die inzichten gebruiken om met elkaar in gesprek te gaan over leskwaliteit en professionele groei?
Jan
Royackers van Schoolmakers nam de deelnemers mee in een interactieve
uiteenzetting rond Iedereen
meester in lesgeven. Aan de hand van concrete casussen en
praktijkvoorbeelden verkende hij onder meer het belang van didactisch coachen.
Verschillende referentiekaders, waaronder Meester
in Lesgeven, boden inspiratie om vanuit verschillende perspectieven
naar kwaliteitsvol lesgeven te kijken. Niet om één uniforme aanpak vast te
leggen, maar om ideeën en inzichten aan te reiken waarmee scholen zelf verder
aan de slag kunnen.
Hoe
belangrijk het is om daarbij dezelfde taal te spreken, werd op een bijzondere
manier duidelijk. Enkele stafleden speelden een les Frans na, die door alle
aanwezigen werd geobserveerd. De deelnemers kregen verschillende
beoordelingsfiches en gingen vervolgens aan de slag met hun observaties. De
uiteenlopende beoordelingen maakten zichtbaar hoe verschillend we naar
hetzelfde lesmoment kunnen kijken. Ze onderstreepten het belang van concrete
observatiecriteria en een gedeelde taal om met elkaar in gesprek te gaan over
wat we zien in de klas.
Vanuit die inzichten gingen de deelnemers zelf aan de slag. Ze vertrokken
vanuit de visie op data-geïnformeerd ontwikkelen van les- en
onderwijskwaliteit, die het voorbije schooljaar vorm kreeg op basis van
praktijkonderzoek in het basis- en secundair onderwijs binnen Connected.
In kleine groepen verkenden directieleden en leden van beleidsteams per
onderwijsniveau een specifieke fase van de les. Samen dachten ze na over hoe
kwaliteitsvolle onderwijspraktijken zichtbaar worden in het handelen van
leraren. Daarbij stond niet één vaste manier van lesgeven centraal, maar de
vraag hoe effectieve didactische principes richting kunnen geven aan sterke
lessen, met ruimte voor de eigenheid van elke leraar en schoolcontext.
Concrete handvatten voor
professionele dialoog
De groepsgesprekken resulteerden in posters die beschrijven hoe effectieve
didactische principes herkenbaar kunnen zijn in de klaspraktijk. De deelnemers gingen
daarbij zelf actief aan de slag met de aangereikte inzichten en
referentiekaders. De posters zijn bedoeld als praktisch hulpmiddel voor reflectie,
coaching en professionele dialoog. Ze bieden aanknopingspunten om samen te
bespreken wat goed werkt, welke inzichten nieuwe mogelijkheden bieden en hoe
leraren hun onderwijspraktijk verder kunnen ontwikkelen.
Zo wordt de gedeelde visie tastbaar, zonder de complexiteit en eigenheid
van het lesgeven uit het oog te verliezen. De posters zijn geen doel op zich en
leggen geen uniforme aanpak op. Ze vormen een vertrekpunt om ervaringen te
delen, vragen te stellen en samen te leren. Verschillende directies willen met
de posters ook in hun eigen team aan de slag. Ze beschrijven dan per bouwsteen
wat je wil zien bij leraren en bij leerlingen.